Dativo de solidariedade e dativo de interese.


Esta campaña de promoción serve para introducirnos no estudo do dativo de solidariedade.

Designa un receptor que non participa nos feitos e que o emisor quere involucralo neles para conseguir a súa complicidade.

Empréganse as formas da segunda persoa do CI: che, vos e lle, lles; estas dúas son as de cortesía.

Non ten ningunha función sintáctica, pero si pragmática. No exemplo da foto “éche o que hai” dise ó receptor que hai que aceptar as cousas como veñen, implicándoo na conversa.

É unha estrutura propia do galego, e inexistente nas linguas máis próximas a el, polo menos na forma estándar que xa está documentada en escritos do século XVII. En castelán a expresión anterior traduciríase como “es lo que hay”. Máis distante e impersonal, no que os feitos parece que veñen dados sen intervención de ninguén. En cambio, ese “che” galego xa implica que se está a falar con alguén co que hai confianza, ou polo menos que se quere gañar. Unha proba máis da súa inexistencia nesa lingua pode ser o intento de traducila literalmente *Es lo que te hay, que é imposible.

É compatible con todas as funcións que poden desempeñar os clíticos na oración:

  • Co CI: Xa che me parecía a min.
  • Co CD: Deus che me libre.
  • Co reflexivo en función de CD: Os rapaces lávanseche todos os días.
  • Como formante léxico: Non che me queixei en toda a noite.
  • Co impersonal: Falóuseche de política.

Dativo de interese ou dativo ético:

Indica a persoa que ten un especial interese na acción ou que está preocupada polo seu resultado, xa que pode obter proveito ou dano dende o punto de vista emocional.

Non cumpre ningunha función sintáctica,

As formas son as mesmas que as de CI (me, che, lle, nos, vos, lles).

Lembremos: Dativo de solidariedade: as formas de segunda persoa do CI / Dativo ético: todas as do CI.

Exemplos de dativo de interese:

O neno non me come nada (interésame que coma ben).

Morreunos o can (prexudícanos o seu pasamento).

Está presente nas linguas da contorna, como o castelán e o portugués. En castelán (el niño no me come), aínda que non sexa normativo é habitual na fala.

 

Ambas, dativo de solidariedade e de interese poden aparecer nunha mesma oración. A súa posición obedece as regras xerais de colocación do pronome; e a orde é: en primeiro lugar o dativo de solidariedade, e en segundo, o dativo ético:

O neno non che me come nada: colócanse antes do verbo por tratarse dunha oración negativa (regras de colocación do pronome); en primeiro lugar situamos (che) (solidariedade) e logo (me) interese.

Elaborado a partir de: Freixeiro Mato, Xosé Ramón. Gramática da lingua galega. Vol II. Morfosintaxe. Vigo. A nosa terra. 2000. Páxs. 138 a 146.

Acerca de lasletrasmolan

Soy licenciado en Filología hispánica y profesor de asignaturas de letras: Lengua castellana, Lingua galega, Latín, Historia, Filosofía, Técnicas de expresión escrita, Francés. Tengo experiencia docente en colegios, academias y a domicilio. Ofrezco una visión lúdica de las materias de letras, sin olvidar la base teórica y teniendo muy en cuenta las dificultades del alumno a la hora de afrontar sus estudios. Querido profesor: también cuento contigo y tal vez en algún momento te sientas identificado con alguna de las situaciones aquí expuestas. Queridos padres: sin vosotros esta página no sería posible. Si quieres clases u organizar talleres de escritura o de lectura en Coruña ciudad, no dudes en escribirme o llamarme. Puedes llamarme, enviarme mensaje de WhatsApp o Telegram al 628693668 o escribirme a lasletrasmolan@hotmail.es
Esta entrada fue publicada en A gramática, Lingua galega e literatura y etiquetada , . Guarda el enlace permanente.

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión /  Cambiar )

Google photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google. Cerrar sesión /  Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión /  Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión /  Cambiar )

Conectando a %s

Este sitio usa Akismet para reducir el spam. Aprende cómo se procesan los datos de tus comentarios .